Dünya genelinde kullanılan zaman ölçüm sisteminde tarihi bir değişikliğe gidiliyor. Yaklaşık 54 yıldır uygulanan ve bazı dakikaların 61 saniye sürmesine neden olan "artık saniye" uygulamasının kaldırılmasına karar verildi. Yeni düzenleme 20 Mayıs 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
54 yıllık uygulama sona eriyor
Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı (CGPM), 15 Ekim 2026 tarihinde Fransa'nın Versay kentinde gerçekleştirilen toplantıda küresel saat sistemini yakından ilgilendiren önemli bir karara imza attı.
Alınan kararla, 1972 yılından bu yana kullanılan artık saniye uygulaması sona erdirilecek. Böylece dünya genelinde kullanılan Eşgüdümlü Evrensel Zaman (UTC) sistemi, 20 Mayıs 2027'den itibaren artık saniye eklenmeden kesintisiz şekilde işlemeye devam edecek.
Bazı dakikalar neden 61 saniye sürüyordu?
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı sabit olmadığı için atom saatleriyle ölçülen zaman ile astronomik zaman arasında küçük farklılıklar oluşabiliyor.
Bu farkı dengelemek amacıyla 1972 yılından itibaren belirli aralıklarla saatlere bir saniye ekleniyordu. Böylece normalde 60 saniye olan bazı dakikalar 61 saniye sürüyordu.
Ancak yıllardır kullanılan bu yöntem, özellikle bilgisayar sistemleri, internet altyapıları, telekomünikasyon ağları ve hassas zaman senkronizasyonu gerektiren teknolojiler açısından çeşitli riskler oluşturuyordu.
Dijital sistemlerdeki sorunlar etkili oldu
Artık saniye uygulamasının kaldırılmasında teknolojik altyapılarda yaşanan sorunlar önemli rol oynadı.
Özellikle küresel ölçekte çalışan dijital sistemlerde zamanın bir saniye değiştirilmesi, yazılımların ve veri tabanlarının çalışmasında aksaklıklara yol açabiliyor.
Uzmanlar, Dünya'nın dönüş hızındaki değişimler nedeniyle gelecekte ilk kez bir saniyenin çıkarılması ihtimalinin de teknik riskler oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Yeni düzenlemeyle bu sorunların önüne geçilmesi ve dünya genelinde daha güvenilir bir zaman standardı oluşturulması hedefleniyor.
Saatler bir saat ileri veya geri alınmayacak
Yeni kararla birlikte atom saatlerine dayalı UTC ile Dünya'nın dönüşünü esas alan astronomik zaman arasındaki farkın zaman içinde büyümesine izin verilecek.
Bu fark için belirlenen üst sınır 3 bin 600 saniye, yani bir saat olacak. Ancak bu düzenleme, saatlerin bir saat ileri veya geri alınacağı anlamına gelmiyor.
Söz konusu farkın oluşması çok uzun yıllar alacağından günlük yaşamda herhangi bir değişiklik beklenmiyor.
Telefonlar ve bilgisayarlar etkilenmeyecek
Uzmanlara göre yeni zaman ölçüm sistemi vatandaşların günlük hayatında hissedilir bir değişikliğe neden olmayacak.
Telefonlar, bilgisayarlar, akıllı saatler ve diğer elektronik cihazlar zamanı mevcut şekilde göstermeye devam edecek.
20 Mayıs 2027 tarihinde yürürlüğe girecek kararla birlikte, yarım asrı aşkın süredir kullanılan artık saniye uygulaması tarihe karışırken küresel zaman ölçümünde yeni bir dönem başlayacak.
