Rize'de Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri Efil Saylam ve Emre Kıran, işitme engelli sürücülerin trafikte karşılaştıkları tehlikeleri azaltmak amacıyla geliştirdikleri yapay zekâ destekli cihazla Türkiye birinciliğine ulaştı. Gençlerin geliştirdiği sistem, trafikteki kritik sesleri algılayarak görsel uyarılara dönüştürüyor.
Bir ders ödevinden Türkiye birinciliğine
RTEÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yıldıran Yılmaz'ın Nesnelerin İnterneti dersinde verdiği proje ödevinden yola çıkan iki öğrenci, işitme engelli bireylerin trafikte yaşadığı sorunlara çözüm üretmek için çalışmaya başladı.
Yaklaşık bir yıl süren çalışmalar sonucunda, avuç içine sığabilecek büyüklükte, araçlara monte edilebilen yapay zekâ destekli bir cihaz geliştirildi.
Echo2Code takımı adı altında hazırlanan proje, TEKNOFEST 2026 kapsamında düzenlenen TÜBİTAK 2242 Üniversite Öğrencileri Araştırma Proje Yarışmaları'nın Sosyal Yenilikçilik ve Girişimcilik kategorisinde Türkiye birincisi seçildi.
Ambulans sirenini, kornayı ve yaya seslerini algılıyor
Geliştirilen sistem, araç çevresindeki sesleri yapay zekâ algoritmalarıyla anlık olarak analiz ediyor.
Ambulans sireni, araç kornası ve yaya seslerini birbirinden ayırabilen cihaz, tespit ettiği sesleri aracın ön konsolundaki veya harici bir ekrandaki görsel uyarılara dönüştürüyor.
Böylece işitme engelli sürücülerin, normal şartlarda duyamadıkları kritik trafik seslerinden görsel olarak haberdar olmaları amaçlanıyor.
İnternet bağlantısı gerektirmiyor
Projenin danışmanı Doç. Dr. Yıldıran Yılmaz, sistemin en önemli özelliklerinden birinin internet bağlantısına ihtiyaç duymaması olduğunu belirtti.
Yapay zekâ işlemlerinin doğrudan cihaz üzerinde gerçekleştirildiğini ifade eden Yılmaz, ses verilerinin dış ortama aktarılmaması sayesinde kullanıcı mahremiyetinin de korunduğunu söyledi.
Düşük maliyetli ve kompakt bir yapıya sahip olan sistemin farklı araçlara kolaylıkla entegre edilebileceği belirtildi.
Sesleri görüntüye dönüştürüyorlar
Projenin tasarımında görev alan Efil Saylam, çalışmalarına işitme engelli bireylerin trafikte karşılaştıkları sorunları araştırarak başladıklarını anlattı.
Sürücülerin kritik trafik seslerini duyamamasının önemli bir güvenlik sorunu olduğunu belirten Saylam, geliştirdikleri küçük boyutlu prototiple bu soruna çözüm üretmeyi hedeflediklerini ifade etti.
Projenin yazılım ve yapay zekâ modelinden sorumlu olan Emre Kıran ise sistemin çevredeki sesleri üç farklı sınıfa ayırdığını ve bunları görsel bildirimlere dönüştürdüğünü aktardı.
Rize'den Türkiye'ye örnek başarı
Üniversite öğrencilerinin geliştirdiği Echo2Code projesi, yalnızca teknolojik özellikleriyle değil, engelli bireylerin günlük yaşamlarını kolaylaştırmayı amaçlayan sosyal yönüyle de dikkat çekti.
Bir ders ödevi olarak başlayan ve çalışan prototipe dönüştürülen proje, TEKNOFEST 2026'da elde ettiği Türkiye birinciliğiyle Rize'nin teknoloji alanındaki başarılarına bir yenisini ekledi.
