27 yılda 36 işçi yaşamını yitirdi:
İŞÇİNİN KADERİ HEP ÖLÜM MÜ?
Son patlamayla 27 yılda 36 işçinin hayatını kaybettiği HABAŞ’ın yıllar içinde nasıl kârına kâr katıp büyüdüğü ortaya çıktı. Şirketin çelik üretimi son 20 yılda 600 bin tondan 5 milyon tona ulaştı.
İzmir Aliağa’da bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’ndaki patlamada ağır yaralanan ve tedavi altına Abdullah Kılınç hastanede hayatını kaybetti. Ölen işçi sayısı 19’a çıktı. İş güvenliğini hiçe sayan şirkette son 27 yılda ölen işçi sayısı 36 oldu.
Bu kadar ölümün yaşandığı fabrika ve bağlı olduğu HABAŞ’ın sermayesini ve faaliyet alanlarını nasıl büyüttüğü de ortaya çıktı. 2000’li yılların başında ağırlıklı olarak sınai gaz, LPG, bankacılık ve demir-çelik alanlarında faaliyet gösteren şirket, bunların yanında enerji, otomotiv ve lojistik alanlarına da yayıldı.
KATLADIKÇA KATLADI
Şirketin Aliağa’daki çelik üretim kapasitesi, 2000’li yılların başında yıllık yaklaşık 600 bin ton iken yapılan yatırımlarla 4,5-5 milyon ton seviyesine çıkarıldı. HABAŞ, 2008’de çubuk haddehanesini, 2014’te ise yassı çelik üretimi yapan sac haddehanesini devreye aldı. Enerji sektöründe de büyüyen şirketin elektrik üretimindeki kurulu gücü 871 megavata ulaştı. HABAŞ, 2021 yılında ise Türkiye’den çekilen Honda’nın Kocaeli Şekerpınar’daki fabrikasını satın alarak otomotiv sektörüne de adım attı.
KAYNAKLARLA BÜYÜDÜ
HABAŞ’ın farklı sektörlerdeki yatırımları kamu teşvikleriyle de desteklendi. Şirkete istihdam teşviki kapsamında SGK prim desteği sağlanırken bazı yatırımlarda gümrük vergisi muafiyetinden de yararlandırıldı.
HABAŞ’ın Kocaeli Dilovası Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde kuracağı yeni otomotiv fabrikası için 3 milyar 788 milyon 131 bin 466 liralık yatırım teşvik belgesi onaylanırken şirkete sağlanan teşvik, doğrudan milyarlarca liralık vergi ve maliyet avantajı içerdi.
HABAŞ’ın büyüme hamlesine çevreye etkileri tartışmalı projeler de eşlik etti. Şirket, 2016’dan bu yana farklı yatırımları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına çok sayıda Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) başvurusu yaptı. Bu başvurular kapsamında şirkete 19 adet ‘ÇED olumlu veya ÇED gerekli değildir’ kararı verildi. Ayrıca dört proje için ÇED olumlu kararı alındı. Bazı projeler yargıya taşınırken kimi kararlar mahkemeler tarafından iptal edildi. Şirketin değerlendirme süreci devam eden 70 başvurusunun daha bulunduğu öğrenildi.
