Araç kiralama sektöründe kurallar yeniden belirleniyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik ile kiralık araçlarda yaş ve kilometre sınırından depozitoya, yetki belgesinden sigortaya kadar birçok konuda yeni düzenlemeler getirildi.
Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektöründe hizmet kalitesinin yükseltilmesi, kayıt dışılığın ve haksız rekabetin önlenmesi ile tüketici haklarının daha güçlü korunması amacıyla yeni düzenlemeye gitti.
Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle araç kiralama şirketlerinden ilan platformlarına kadar sektörün birçok alanını ilgilendiren yeni kurallar belirlendi.
Araç kiralama şirketlerine yetki belgesi zorunluluğu
Yeni düzenlemeyle ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak.
Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması, ayrıca işletme sorumlularının yönetmelikte belirlenen şartları taşıması gerekecek.
Araç kiralama faaliyetlerinin ve kiralanan araçların takip edilmesi amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi de kurulacak.
Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulacak sistemin 1 Ocak 2027'ye kadar faaliyete geçirilmesi planlanıyor. Yetki belgesi başvuruları ve ilgili diğer işlemler sistem üzerinden yapılacak.
6 yaşından büyük araç kiralanamayacak
Yeni yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri kiralık araçlara getirilen yaş sınırı oldu.
Klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçların kiraya verilmesine izin verilmeyecek.
Kilometre konusunda da sınırlama uygulanacak. Buna göre:
- 180 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiralanamayacak.
- Elektrikli araçlarda kilometre sınırı 300 bin olacak.
- Periyodik bakımı zamanında yapılmamış araçlar kiraya verilemeyecek.
- Ağır hasar kaydı bulunan araçların kiralanmasına izin verilmeyecek.
Kiralama şirketlerine en az 5 veya 10 araç şartı
Araç kiralama işletmelerinin filolarında bulunması gereken asgari araç sayıları da belirlendi.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin en az 5'i kendi adına kayıtlı olmak üzere toplam en az 10 araca sahip olması gerekecek.
Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde faaliyet gösteren işletmelerde ise en az 2'si işletme adına kayıtlı olmak üzere toplam en az 5 araç şartı aranacak.
Nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında ayrıca birinin Türkiye'de üretilmesi şartıyla en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulunması gerekecek.
Araç kiralamada depozitoya üst sınır
Tüketicileri doğrudan ilgilendiren önemli değişikliklerden biri de depozito uygulamasında yapılacak.
1 ila 6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olabilecek.
7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise depozito en fazla 7 günlük kira bedeliyle sınırlandırılacak.
Araç teslim edildikten sonra depozitonun 7 gün içerisinde tüketiciye iade edilmesi zorunlu olacak.
Rezervasyon iptalinde yeni hak
Ön ödemeli araç rezervasyonlarında da tüketicilere yeni haklar tanındı.
Aracın teslimine 24 saatten az süre kalmamış olması şartıyla tüketici herhangi bir gerekçe göstermek zorunda kalmadan rezervasyonunda değişiklik yapabilecek veya rezervasyonunu iptal edebilecek.
Bu durumda tüketiciden kesinti yapılamayacak.
Normal yıpranmadan para alınamayacak
Araçların olağan kullanımı sonucunda meydana gelen aşınma ve yıpranmalar nedeniyle tüketiciden ek ücret talep edilemeyecek.
Bu tür yıpranmalar gerekçe gösterilerek depozitodan da kesinti yapılamayacak.
Mevsim şartları ile trafik ve sürüş güvenliğinin gerektirdiği durumlarda kış lastiğinin işletme tarafından sağlanması zorunlu olacak.
Sigorta için ek ücret şartı getirilemeyecek
Yeni düzenlemeyle sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dahil edilmesi öngörülüyor. Kiracının sigortadan yararlanma hakkı ek bir ücret veya başka bir koşula bağlanamayacak.
Tarafların anlaşması dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğindeki başka bir karar bulunmadan araçtaki değer kaybı gerekçesiyle kiracıdan bedel talep veya tahsil edilemeyecek.
Araç kiralama şirketlerinin ayrıca hasar ve arıza gibi durumlarda müşterilerin her an ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturması gerekecek.
İnternetten araç kiralamada yeni dönem
İlan ve aracı platformlara da yeni sorumluluklar getiriliyor.
Platformlar, kiralık araç ilanı veren işletmelerin yetki belgesinin bulunup bulunmadığını kontrol etmek zorunda olacak.
Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olması ve araç kiralama ilanı yayımlaması engellenecek.
Yeni kurallar 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek
Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Mevcut araç kiralama işletmelerine yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027'ye, asgari araç sayısı ve araçların niteliklerine ilişkin şartları yerine getirmeleri için ise 1 Ocak 2028'e kadar süre verilecek.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce ilan ve aracı platformlarla araç kiralama işletmeleri arasında imzalanan sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027'ye kadar yeni kurallara uygun hale getirilmesi gerekecek.
Yeni düzenlemeyle araç kiralama sektöründe şeffaflığın artırılması, tüketicilerin mağduriyetlerinin azaltılması, sözleşme şartlarının daha açık hale getirilmesi ve kiralık araçların teknik standartlarının yükseltilmesi hedefleniyor.
