Doğu Karadeniz’in önemli yerel ürünlerinden biri olan ve adını Trabzon’un Ortahisar ilçesine bağlı Yalıncak Mahallesi’nden alan Yalıncak karpuzunda üretim alarm veriyor. Kendine özgü aroması ve kokusuyla bilinen karpuzda verim her geçen yıl azalırken, üreticiler zararlı böcekler, hastalıklar ve tarım alanlarının daralmasına dikkat çekiyor.
Geçmiş yıllarda dönüm başına 5-6 ton, uygun şartlarda ise 10 tona kadar ürün alınabildiğini belirten üreticiler, bugün aynı alandaki verimin 1-2 ton seviyelerine kadar gerilediğini ifade ediyor.
Yalıncak karpuzunda verim ciddi şekilde düştü
Trabzon’da 2010 yılında üretimine başlanan Yalıncak karpuzu, bölgeye özgü tadı, aroması ve kokusuyla diğer karpuzlardan ayrılıyor.
Yalıncak Mahallesi’nde 15 yılı aşkın süredir karpuz yetiştiren üretici İsmail Köksal Kodan, üretimin her geçen yıl daha da gerilediğini söyledi.
Geçmişte tohumun veya fidenin toprakla buluşmasının ardından çok daha kolay ürün alabildiklerini anlatan Kodan, günümüzde şartların değiştiğine dikkat çekti.
“Dönümünden 10 tona kadar karpuz alıyorduk”
Üretimdeki düşüşü rakamlarla anlatan Kodan, geçmiş yıllarda dönüm başına 5-6 ton, hatta 10 tona kadar karpuz alabildiklerini belirterek bugün ise verimin 1-2 tona kadar gerilediğini söyledi.
Üretici Kodan, “Her yıl üretim geri gidiyor. Önceki yıllarda yeter ki çekirdek toprakla, fide toprakla buluşsun, kendisi yetişiyordu. Şimdi kurdu var, böceği var, her türlü haşaratı var. Topraklarımızın eski verimleri kalmadı” dedi.
Zararlı böcekler üreticiyi zorluyor
Üreticilerin karşılaştığı en önemli sorunlardan birinin zararlılar olduğunu ifade eden Kodan; beyaz sinek, tuta, kelebek ve kara kurt gibi zararlıların ürünlere ciddi zarar verdiğini belirtti.
Sorunun yalnızca karpuzla sınırlı olmadığını kaydeden Kodan, fasulye ve domates gibi diğer ürünlerde de benzer verim kayıplarının yaşandığını söyledi.
Üretim alanları da daralıyor
Yalıncak karpuzunun geleceğini tehdit eden bir başka unsur ise üretim alanlarının giderek azalması.
Kodan, geçmişte bölgede çok daha fazla kişinin karpuz yetiştirdiğini ancak zaman içerisinde bazı üreticilerin sağlık sorunları nedeniyle üretimi bıraktığını, bazı tarım arazilerinin ise yapılaşmaya açılmasıyla üretim alanlarının daraldığını ifade etti.
“Artık ticaretini geçtik”
Yalıncak karpuzunun en önemli özelliğinin kendine özgü aroması ve kokusu olduğunu vurgulayan Kodan, üretimin geldiği noktayı, “Biz artık ticaretini geçtik, bir tane karpuz yiyelim diye bu kadar emek çekiyoruz” sözleriyle anlattı.
Bu yıl hava şartlarının da hasadı geciktirdiğini belirten Kodan, bazı üreticilerin hasada başladığını söyledi.
Üretimde yaşanan ciddi düşüş, Trabzon’a özgü Yalıncak karpuzunun geleceği konusunda endişeleri artırırken, bölgedeki üreticiler mevcut tarım alanlarının korunmasını ve verimi düşüren sorunlara karşı çözüm üretilmesini bekliyor.