KGK’den medya dünyasına sert çıkış: Etik uyarısı
Küresel Gazeteciler Konseyi, gazetecilik unvanının ticari çıkar, lobicilik ve sözcülük faaliyetlerine alet edilmesine karşı medya dünyasına çağrı yaptı.
Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK), son dönemde gündeme gelen yargı soruşturmalarının ardından gazetecilik mesleğinin ticari çıkarlar, kişisel ilişkiler ve lobicilik faaliyetleri için kullanılmasına sert tepki gösterdi.
“Gazetecilikte değerler korunmalıdır” başlığıyla yayımlanan açıklamada; mesleki etik, haberin bağımsızlığı ve gazetecilik unvanının korunması konusunda önemli uyarılarda bulunuldu.
Türkiye’nin 81 ilinde ve dünyanın 88 ülkesinde temsilcileri bulunan KGK, kamuoyunun doğru haber alma hakkını savunmanın ve gazeteciliğin temel ilkelerini yeniden hatırlatmanın kurumsal bir sorumluluk olduğunu vurguladı.
Gazetecilik ile ticari çıkar yan yana getirilemez
KGK açıklamasında gazeteciliğin, haber kaynakları ile kamuoyu arasında yüksek güvene dayanan saygın bir meslek olduğuna dikkat çekildi.
Gazetecinin hem haber kaynaklarıyla hem de kamuoyuyla arasına mesafe koyması gerektiği belirtilerek, medya dışındaki sektörlerde ticari ortaklık, şirket yöneticiliği veya sermaye ilişkisi bulunan kişilerin durumunun haberin tarafsızlığına gölge düşürdüğü ifade edildi.
Açıklamada, “Habercilik faaliyeti ile ticari çıkarlar hiçbir koşulda ve hiçbir aşamada yan yana getirilemez” denildi.
“Her yorumcu gazeteci değildir”
Küresel Gazeteciler Konseyi, televizyon ekranları ve dijital platformlarda yorumculuk, programcılık veya şovmenlik yapan herkesin doğrudan gazeteci olarak nitelendirilemeyeceğini bildirdi.
Gazeteciliğin mesleki eğitim, saha deneyimi, etik ilkeler ve ağır toplumsal sorumluluklar gerektiren bağımsız bir uzmanlık alanı olduğu kaydedildi.
Toplumsal, sportif, sanatsal veya ticari alanlarda elde edilen başarıların saygıya değer olduğu ancak bu başarıların tek başına kişiye gazetecilik unvanı kazandırmayacağı belirtildi.
Gazetecilik ile sözcülük ayrılmalı
Açıklamada gazetecilik faaliyeti ile kişi, grup veya oluşumlar adına yürütülen sözcülük çalışmalarının birbirinden kesin biçimde ayrılması gerektiği vurgulandı.
Gazetecinin kamu yararı taşıyan konuları araştırarak ulaştığı bilgileri kamuoyuna aktarması gerektiğine işaret eden KGK, ticari çıkar veya makam ilişkisi çerçevesinde yapılan sözcülüğün gazetecilik olarak sunulamayacağını belirtti.
Bu tür faaliyetlerin gazetecilik değil, medya sektörü içinde değerlendirilebilecek halkla ilişkiler çalışmaları olduğu ifade edildi.
Gazetecilik unvanının araçsallaştırılmasına tepki
KGK, gazetecilik unvanının halkla ilişkiler, danışmanlık, lobicilik, siyasi amaçlar ve ticari faaliyetlerle iç içe geçirilmesinin mesleki erozyona yol açtığını bildirdi.
Gazetecinin temel görevinin bütün çıkar çevrelerinden bağımsız şekilde hakikati kamuoyuna aktarmak olduğu belirtilerek şu değerlendirmeye yer verildi:
“Gazeteci, ürettiği haber ile kendi ticari ajandası arasında en küçük bir şüphe dahi yaratmamakla yükümlüdür.”
Gazetecilerin egemen güçlerin değil, mağdurun ve haklının yanında durması gerektiği; adalet, hukuk ve hak kavramlarının korunmasına katkı sunmasının mesleğin temel prensiplerinden biri olduğu vurgulandı.
KGK: Gelişmeleri yakından takip edeceğiz
Küresel Gazeteciler Konseyi, ekonomik baskılara ve çalışma koşullarındaki güçlüklere rağmen mesleğini evrensel basın ilkeleri doğrultusunda sürdüren gazetecilerin yanında olduğunu açıkladı.
Konsey, mesleki etik kurallarının ihlal edilmesine yönelik gelişmeleri yakından takip edeceğini ve üyelerinden kurallara eksiksiz uyum beklediğini bildirdi.
Açıklamanın sonunda, gazetecilik mesleğinin itibarını zedeleyecek ve mesleği ticari faaliyetlere kılıf hâline getirecek girişimlerin karşısında kararlılıkla durulacağı ifade edildi.